---
name: kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme
description: "Kefalet sözleşmesinin geçerli kurulup kurulmadığı, eşin rızası, sorumluluk üst sınırı veya kefilin sorumluluktan kurtulması söz konusu olduğunda; kefaletin sıkı şekil ve koruma rejimini denetlemek için kullanılır."
---

# Kefalet — Geçerlilik Şekli, Eş Rızası ve Sona Erme

## Görev
Kefaletin TBK m.581-603 kapsamındaki sıkı geçerlilik şartlarını, kefilin sorumluluk sınırını ve sona erme/düşme hallerini denetlemek; çoğu uyuşmazlığın şekil eksikliğinde düğümlendiğini gözeterek geçerlilik testini önce yapmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Kefalet yazılı mı; el yazısıyla azami miktar ve tarih var mı?
- Kefilin eşi var mı, rızası alınmış mı (istisnalar var mı)?
- Kefalet türü (adi/müteselsil); süreli mi süresiz mi?
- Asıl borcun durumu (muaccel mi, takip yapıldı mı)?

## Denetim şeması
1. **Şekil (m.583).** Kefalet yazılı olmalı; **kefilin el yazısıyla** sorumlu olduğu azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalette bu sıfat belirtilmeli. Eksiklik kesin hükümsüzlük doğurur — ilk kontrol budur.
2. **Eş rızası (m.584).** Evli kişinin kefaletinde, kefalet anında veya en geç sözleşme kurulurken eşin yazılı rızası şart; sonradan değişiklik ağırlaştırıyorsa yeniden rıza. İstisnalar (ticaret siciline kayıtlı tacirin işi, mesleki faaliyet vb.) dar yorumlanır.
3. **Tür ve başvuru.** Adi kefalette önce asıl borçluya başvurma (tartma def'i, m.585); müteselsil kefilde alacaklı doğrudan kefile gidebilir (m.586). Kefil, asıl borçlunun def'ilerini ileri sürebilir (m.591).
4. **Sorumluluk kapsamı (m.589).** Azami miktarla sınırlı; faiz, takip giderleri belirli koşullarla eklenir.
5. **Sona erme/düşme (m.598-600).** Gerçek kişi kefaletinde süre kararlaştırılmasa da 10 yılın sonunda kendiliğinden sona erer (m.598/3). Süreli kefalette sürenin sonunda alacaklı bir ay içinde takip/dava yapmazsa kefil kurtulur (m.600). Alacaklının kefili gözetme yükümü ve teminatları koruma (m.592).
6. **İspat.** Geçerli kefaleti (şekil + eş rızası) alacaklı; düşme/sona erme şartlarını kefil ispatlar. Ara sonuç: geçerlilik + sorumluluk tavanı + güncel durum.

## Çıktı modülleri
- Geçerlilik kontrol listesi (şekil + eş rızası).
- Kefile karşı/ kefil lehine savunma stratejisi notu.
- Sona erme/düşme savunması dilekçe iskeleti.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `borclar-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Kimin için

Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
  tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
  yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*