---
name: cevre-izin-lisans
description: "Emisyon, deşarj, gürültü gibi çevre izinleri ile geri kazanım/bertaraf lisanslarının alınması, askıya alınması veya iptaline ilişkin işlem ve uyuşmazlıklarda; EÇBS/e-Çevre süreçlerinde ve izinsiz faaliyet riski değerlendirmesinde kullan."
---

# Çevre İzin ve Lisansları

## Görev
Bir tesisin tabi olduğu çevre izni/lisansını belirlemek, başvuru ve yenileme sürecini yönetmek, izin işlemlerine veya izinsiz faaliyet yaptırımlarına karşı strateji kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Tesis hangi faaliyet kolunda; çevreye etki bakımından hangi sınıfta yer alıyor?
2. Hangi izin konuları gerekli: hava emisyonu, atıksu deşarjı, gürültü, derin deniz deşarjı, tehlikeli madde?
3. Geçici faaliyet belgesi veya çevre izni/lisansı mevcut mu; süresi/yenileme durumu?
4. İdari yaptırım (durdurma, para cezası) uygulandı mı?

## Denetim şeması
1. **Yükümlülüğün kaynağı**: 2872 m.11 ve m.12, faaliyet sahibine arıtma/önleme ve izin yükümlülüğü yükler. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği tesisleri çevresel etkilerine göre sınıflandırır ve izin konularını belirler.
2. **Süreç**: Başvuru EÇBS/e-Çevre üzerinden yapılır; geçici faaliyet belgesi sonrası belirli sürede çevre izni alınması gerekir. Süreye uyulmaması belgenin iptali ve faaliyet durdurma sonucunu doğurabilir.
3. **İzinsiz faaliyet sonucu**: 2872 m.15 faaliyetin durdurulmasını, m.20-23 idari para cezalarını öngörür; izinsiz deşarj/emisyon ağırlaştırıcıdır.
4. **İşleme itiraz**: İznin verilmemesi, askıya alınması veya iptali ile durdurma/ceza kararları idari işlemdir; iptal davası 2577 sayılı İYUK'a tabidir (süre kural olarak 60 gün, yürütmenin durdurulması talep edilebilir).
5. **İspat ve ara sonuç**: Ölçüm raporları, emisyon/deşarj analizleri ve EÇBS kayıtları esastır; usulüne uygun olmayan numune/ölçüm ceza işlemini sakatlayabilir.

## Çıktı modülleri
- İzin/lisans kapsam tablosu (konu + dayanak)
- Başvuru/yenileme yol haritası ve süre takvimi
- İzin işlemine veya durdurma kararına karşı dava iskeleti
- Ölçüm/numune usul denetimi notu

## Plugin bağlamı

Bu beceri `cevre-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Kimin için

Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
  tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
  yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*