---
name: belgede-sahtecilik
description: "Resmî/özel belgede sahtecilik, resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve bunların dolandırıcılık gibi suçlarla içtimaı gündeme geldiğinde kullanılır."
---

# Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Belgede Sahtecilik)

## Görev
Sahtecilik suçlarında belgenin niteliğini (resmî/özel), sahteciliğin türünü (maddi/fikrî) ve diğer suçlarla içtima ilişkisini madde metniyle belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Belge resmî belge mi (kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği) yoksa özel belge mi?
- Sahtecilik belgenin tümüyle uydurulması mı, üzerinde değişiklik mi, yoksa gerçeğe aykırı beyanın belgeye geçirilmesi mi?
- Sahte belge kullanıldı mı; kullanılarak ayrıca bir yarar sağlandı mı?
- Belge aldatma kabiliyetine (iğfal kabiliyeti) sahip mi?

## Denetim şeması
1. Resmî belgede sahtecilik (TCK m.204): Resmî belgeyi sahte düzenleme, değiştirme veya sahte belgeyi kullanma + kast. Belgenin kanunen kesin delil oluşturması nitelikli hal (m.204/3). Kamu görevlisi tarafından işlenmesi ağırlaştırıcı (m.204/2).
2. Özel belgede sahtecilik (TCK m.207): Özel belgeyi sahte düzenleme/değiştirme ve kullanma; tamamlanması için belgenin kullanılması da unsurdur.
3. Maddi/fikrî sahtecilik ayrımı: Belgenin fiziksel olarak tahrif edilmesi maddi sahtecilik; içeriğin gerçeğe aykırı olması fikrî sahteciliktir. Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (TCK m.206) ile resmî belgede fikrî sahteciliği ayır.
4. Iğfal (aldatma) kabiliyeti: Sahteciliğin suç oluşturması için belgenin nesnel olarak aldatıcı olması gerekir; bilirkişi/kriminal inceleme bu unsuru belirler. Aldatma kabiliyeti yoksa tipiklik gerçekleşmez.
5. İçtima: Sahte belge bir dolandırıcılığın aracı olarak kullanıldıysa, sahtecilik ve dolandırıcılık (TCK m.157-158) gerçek içtima kurallarına göre ayrı ayrı değerlendirilir; tek fiille birden çok suç söz konusuysa fikrî içtima (m.44) tartışılır.
6. Ara sonuç: Belge türü + sahtecilik türü + uygulanacak madde + iğfal kabiliyeti tespiti + diğer suçlarla içtima sonucu.

## Çıktı modülleri
- Belge/sahtecilik nitelendirme tablosu (madde atıflı).
- İğfal kabiliyeti için bilirkişi sorusu önerisi.
- İçtima değerlendirme notu (sahtecilik + dolandırıcılık vb.).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Kimin için

Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
  tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
  yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*