git:20260604.ab8be34 to git:20260604.7cae8cb

5 added, 0 removed. Audit A to A.

---

name: sureler-zamanasimi

description: "Basın-medya uyuşmazlıklarında cevap-düzeltme, şikâyet, dava açma ve tazminat zamanaşımı sürelerini doğru hesaplamak ve hak kaybını önlemek gerektiğinde kullanılır."

---

# Süreler ve Zamanaşımı

## Görev

İlgili tüm süreleri (cevap-düzeltme, şikâyet, idari dava, tazminat zamanaşımı) tespit etmek, başlangıç anlarını belirlemek ve bir süre takvimi kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)

1. Yayın/ihlal tarihi tam olarak nedir?

2. Mağdur ihlali ve faili ne zaman öğrendi?

3. Hedeflenen yol nedir (düzeltme, şikâyet, tazminat, iptal)?

4. İhlal süregelen (online erişilebilir) nitelikte mi?

## Denetim şeması

1. **Cevap-düzeltme**: Basın Kanunu m.14 uyarınca yayından itibaren iki ay içinde sorumlu müdüre başvuru; reddi/ihmali hâlinde hâkimliğe başvuru süresi de kısadır ve hak düşürücüdür.

2. **Ceza şikâyeti**: Şikâyete bağlı suçlarda (örn. hakaret) şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır (TCK m.73). Basın Kanunu m.26 basın suçlarında dava açma sürelerini özel düzenler.

3. **Haksız fiil/tazminat zamanaşımı**: TBK m.72 — zarar görenin zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren on yıl. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa, o uzun süre tazminata da uygulanır.

4. **İdari dava**: RTÜK/BTK işlemlerine karşı iptal davası tebliğden itibaren altmış gün (İYUK m.7).

5. **Süregelen ihlal**: Online içerikte erişilebilirlik sürdükçe ihlalin sürdüğü ve zamanaşımının buna göre değerlendirileceği yaklaşımı dikkate alınır [ilkesel; Yargıtay içtihadı doğrulanacak].

6. **Ara sonuç**: Her yol için ayrı süre takvimi çıkarılır; en yakın süre öncelikli işaretlenir.

## Çıktı modülleri

- Süre takvimi tablosu (yol-süre-başlangıç-bitiş)

- Hak düşürücü/zamanaşımı ayrımı notu

- Acil aksiyon uyarı listesi

## Plugin bağlamı

Bu beceri `basin-medya-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

+ - **MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp` kuruluysa

+ kanun/madde metnini hafızadan değil `madde_getir` / `kanun_metni_getir` / `mevzuat_ara`

+ ile getir; `turk-hukuku-ictihat-mcp` kuruluysa kararları `ictihat_ara` / `karar_getir`

+ ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa

+ doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*