mulkiyet-hakki-ihlali git:20260604.7cae8cbA

Immutable. This exact content never changes and is served at /api/v1/blob/3cbea93edbc6b412.

---
name: mulkiyet-hakki-ihlali
description: "Kamulaştırma, kamulaştırmasız el atma, vergi/idari yaptırım, alacağa erişememe, tapu iptali gibi nedenlerle mülkiyet hakkına müdahale edildiği iddia edildiğinde kullanılır."
---

# Mülkiyet Hakkı İhlali

## Görev
Anayasa m.35 ve AİHS Ek 1 No'lu Protokol m.1 çerçevesinde mülkiyete müdahalenin var olup olmadığını, türünü ve ölçülülüğünü değerlendirmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Söz konusu "mülk" nedir (taşınmaz, alacak, meşru beklenti, ekonomik değer)?
- Müdahale türü: yoksun bırakma (kamulaştırma), kullanımın kontrolü (yaptırım/imar), genel kural mı?
- Müdahalenin yasal dayanağı ve güttüğü kamu yararı nedir?
- Tazminat/denkleştirme sağlandı mı, sağlandıysa yeterli mi?

## Denetim şeması
1. Mülk kavramı — m.35: mevcut mallar yanında, icra edilebilir alacaklar ve yeterince somut "meşru beklenti" de mülk sayılır; salt umut yetmez.
2. Müdahale türü — üç kural: (a) mülkten yoksun bırakma, (b) kullanımın kontrolü, (c) genel müdahale. Her biri kendi ağırlığında incelenir.
3. Kanunilik — m.13/m.35: müdahale erişilebilir, öngörülebilir ve belirli bir kanuna dayanmalıdır. Kanuni dayanak yoksa diğer ölçütlere geçmeden ihlal doğar.
4. Meşru amaç — kamu yararı veya genel yarar güdülmelidir.
5. Ölçülülük (adil denge) — başvurucunun katlandığı külfet ile güdülen kamu yararı arasında makul denge aranır. Kamulaştırmada gerçek değer üzerinden ve makul sürede ödenen tazminat; kamulaştırmasız el atmada bedelin tam karşılanması; aşırı bireysel külfet ihlal doğurur.
6. Usuli güvenceler — başvurucuya itiraz ve görüşlerini sunma imkânı tanınmış olmalıdır.

İspat yükü: mülkün ve aşırı külfetin varlığını başvurucu; müdahalenin haklılığını idare/Devlet ortaya koyar.

Ara sonuç: müdahale türü ve hangi ölçütte (kanunilik/amaç/denge) ihlal bulunduğu.

## Çıktı modülleri
- Mülk niteliği ve müdahale türü tespiti.
- Kanunilik–amaç–ölçülülük altlaması.
- Tazminat/denkleştirme yeterlilik notu.
- İlke kararlarına atıf [doğrulanacak].

## Plugin bağlamı

Bu beceri `anayasa-mahkemesi-bireysel-basvuru` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp` kuruluysa
  kanun/madde metnini hafızadan değil `madde_getir` / `kanun_metni_getir` / `mevzuat_ara`
  ile getir; `turk-hukuku-ictihat-mcp` kuruluysa kararları `ictihat_ara` / `karar_getir`
  ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
  doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*