bosanma-sebepleri-ve-kusur git:20261012.2e2f659A

Immutable. This exact content never changes and is served at /api/v1/blob/9e9ff50dd7db68fc.

---
name: bosanma-sebepleri-ve-kusur
description: "Boşanma davasının özel veya genel sebebe dayandırılması, kusur dağılımının kurgulanması ve buna bağlı tazminat-nafaka sonuçlarının öngörülmesi gerektiğinde kullanılır; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma ayrımını içerir."
---

# Boşanma Sebepleri ve Kusur Analizi

## Görev
Somut olayı doğru boşanma sebebine oturtmak (TMK m.161-166), kusur dağılımını delil temelinde kurgulamak ve bunun tazminat (m.174) ile yoksulluk nafakasına (m.175) etkisini öngörmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
1. Boşanma talebi karşı tarafça kabul ediliyor mu (anlaşmalı mı, çekişmeli mi)?
2. Hangi olgular var: zina, şiddet, hakaret, terk, güven sarsıcı davranış, ekonomik şiddet?
3. Bu olgular ne zaman öğrenildi/gerçekleşti (süre hesabı için)?
4. Tarafların ekonomik-sosyal durumu ve kusur dengesi hakkındaki ilk değerlendirme nedir?

## Denetim şeması
1. **Özel sebep var mı?** Zina (m.161) → dava hakkı, öğrenmeden başlayarak 6 ay, her halde 5 yıl içinde düşer (m.161/2); af halinde dava hakkı yoktur. Hayata kast/pek kötü/onur kırıcı davranış (m.162) → aynı 6 ay-5 yıl hak düşürücü süre. Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164: ihtar şartı, en az 6 ay ayrı yaşama + 2 ay ihtar süresi), akıl hastalığı (m.165).
2. **Özel sebep yoksa genel sebep.** Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m.166/1-2): birlik ortak hayatı sürdürmeleri beklenmeyecek derecede sarsılmış olmalı; davacının kusuru daha ağırsa davalının itiraz hakkı (m.166/2 son cümle) tartışılır.
3. **Kusur tespiti ve ispat.** Her bir vakıa tanık, mesaj/kayıt, rapor ile kanıtlanır; ispat yükü iddia edene aittir (TMK m.6, HMK m.190). Kusur dengesi tazminat ve yoksulluk nafakasının ön şartıdır: tazminat isteyen kusursuz/az kusurlu olmalı (m.174), yoksulluk nafakası isteyen daha fazla kusurlu olmamalıdır (m.175).
4. **Anlaşmalı boşanma (m.166/3).** En az 1 yıl evlilik + tarafların hâkim önünde iradesi + hâkimce uygun bulunan protokol (mali sonuçlar ve çocuk düzenlemeleri) şarttır.
5. **Ara sonuç.** Sebep + kusur oranı + fer'i sonuçlar birlikte raporlanır.

## Çıktı modülleri
- Sebep-vakıa-delil eşleştirme tablosu ve kusur dengesi değerlendirmesi.
- Süre/hak düşürücü süre kontrol listesi.
- Anlaşmalı boşanma protokolü iskelet uyarısı veya çekişmeli strateji notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `aile-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*