git:20260604.ab8be34 to git:20260604.7cae8cb

---

name: eser-sozlesmesi-ayip-temerrut

description: "İnşaat, imalat, tadilat veya yazılım gibi bir eserin ayıplı, geç veya eksik teslim edilmesi halinde iş sahibinin haklarını ve yüklenicinin sorumluluğunu denetlemek gerektiğinde kullanılır."

---

# Eser Sözleşmesi — Ayıp, Teslim ve Temerrüt

## Görev

Eserin (inşaat, imalat, tadilat, yazılım) ayıbı, gecikmesi veya bedel uyuşmazlığında tarafların haklarını TBK m.470-486 çerçevesinde denetlemek; ayıba karşı tekeffül ile temerrüt rejimini ayırmak.

## Soğuk başlangıç (intake)

- Eserin konusu ve teslim durumu (teslim edildi/edilmedi, kabul var mı)?

- Ayıp türü (gizli/açık, ağır/önemli); gözden geçirme yapıldı mı?

- Ücret götürü mü, yaklaşık mı; ek iş/imalat var mı?

- Gecikme varsa kesin vade/ihtar durumu?

## Denetim şeması

1. **Yüklenicinin özen ve sadakat borcu (m.471).** Malzeme yüklenicininse ayıba karşı satıcı gibi sorumlu; iş sahibininse uygun olmayan malzeme/talimatı bildirme yükü (m.472).

2. **Eseri gözden geçirme ve bildirim (m.477).** İş sahibi teslimden sonra imkân bulunca gözden geçirip ayıpları uygun sürede bildirir; aksi halde kabul edilmiş sayılır. Açıkça/örtülü kabul yüklenicinin sorumluluğunu (kasten gizlenen ayıp hariç) kaldırır.

3. **İş sahibinin seçimlik hakları (m.475).** Eser ayıplı ve kullanılamaz/kabul beklenemezse dönme; ayıbın giderilmesini isteme (aşırı masraf gerektirmiyorsa); bedelden indirim. Ayrıca yüklenicinin kusuru varsa tazminat.

4. **Ayıp sorumluluğu zamanaşımı (m.478).** Teslimden itibaren 2 yıl; taşınmaz yapılarda 5 yıl; yüklenicinin ağır kusuru varsa 20 yıl. Süreler kabul tarihiyle bağlantılı işletilir.

5. **Ücret ve ek iş (m.480-481).** Götürü bedelde kural olarak artırılamaz; olağanüstü hâl/aşırı ifa güçlüğünde hâkim uyarlayabilir (m.480/2; TBK m.138 ile birlikte). Yaklaşık bedel aşımında iş sahibinin dönme hakkı (m.481).

6. **Temerrüt/erken dönme (m.473).** İşe zamanında başlamama veya gecikme açıkça öngörülüyorsa iş sahibi süre vermeden dönebilir. İş sahibinin tazminatla fesih hakkı m.484. İspat: ayıbı iş sahibi, ayıbın iş sahibi malzeme/talimatından kaynaklandığını yüklenici ispatlar. Ara sonuç: hak-süre matrisi.

## Çıktı modülleri

- Ayıp bildirim ve onarım talebi yazısı.

- Bedelden indirim/dönme dava iskeleti.

- Götürü-yaklaşık bedel uyarlama notu.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `borclar-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*