git:20261012.2e2f659 to git:20261015.643a7c4

18 added, 3 removed. Audit A to A.

---

name: hakaret-ozel-hayat-suclari

description: "Hakaret, isnadın ispatı, haksız fiile karşı işlenen hakaret, özel hayatın gizliliği, verileri hukuka aykırı kaydetme ve haberleşmenin gizliliği gündeme geldiğinde kullanılır."

---

# Şerefe ve Özel Hayata Karşı Suçlar

## Görev

Hakaret ve özel hayata karşı suçlarda tipiklik, ifade özgürlüğü sınırı, isnadın ispatı ve cezayı kaldıran/azaltan halleri madde metniyle değerlendirmek.

## Soğuk başlangıç (intake)

- Söylenen/yazılan ifade somut olarak nedir; somut bir fiil isnadı mı, sövme/değer yargısı mı?

- İfade mağdurun yüzüne mi, gıyabında mı (ihtilat şartı), yoksa basın/sosyal medya yoluyla mı?

- Karşı tarafın önceki bir haksız fiili veya karşılıklı hakaret var mı?

- Bir görüntü/ses kaydı alındı, yayıldı veya haberleşme içeriği ele geçirildi mi?

## Denetim şeması

1. Hakaret (TCK m.125): Somut bir fiil/olgu isnadı ya da sövme yoluyla onur-şeref-saygınlığa saldırı + kast. Gıyapta hakarette en az üç kişiyle ihtilat şartı (m.125/1). Huzurda işlenmesiyle eşdeğer sayılan haller (m.125/2: mektup, telefon, mesaj).

2. Nitelikli haller (TCK m.125/3): kamu görevlisine görevinden dolayı, dinî-siyasî değerleri açıklama, alenen işlenmesi (m.125/4) cezayı artırır. Kamu görevlisine karşı görev nedeniyle işlenenlerde resen kovuşturma.

3. İfade özgürlüğü sınırı ve eleştiri: Değer yargısı niteliğindeki sert eleştiri ile hakaret ayrımını yap; AYM bireysel başvuru içtihadında ifade özgürlüğü dengesi gözetilir (kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr üzerinden ilkesel atıf, künye `[doğrulanacak]`).

4. İsnadın ispatı (TCK m.127): İsnat edilen fiilin suç oluşturması veya ispatında kamu yararı bulunması halinde ispat hakkı; ispatlanırsa ceza verilmez.

5. Cezayı azaltan/kaldıran haller: Haksız fiile tepki ve karşılıklı hakarette ceza indirimi veya verilmemesi (TCK m.129). Hakaret kural olarak şikâyete bağlı (m.131); kamu görevlisine karşı görevden dolayı işlenen hariç.

6. Özel hayat suçları: Özel hayatın gizliliğini ihlal (m.134), kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme/verme-yayma (m.135-136), haberleşmenin gizliliğini ihlal (m.132). Rıza, hukuka uygunluk ve aleniyet unsurlarını ayrıca denetle. Ara sonuç: uygulanacak madde, şikâyet ve resen kovuşturma durumu.

## Çıktı modülleri

- İfade nitelendirme notu (hakaret mi eleştiri mi) ve madde atfı.

- İhtilat/aleniyet ve şikâyet süresi değerlendirmesi.

- İsnadın ispatı ve TCK m.129 indirimi stratejisi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`

kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları

Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)

bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi

açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen

künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

+ ## Kimin için

+ Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,

+ akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:

+ kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre

+ işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,

+ strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.

+ Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu

+ sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

+ - Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç

+ tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle

+ yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

- *Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

- sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

- edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*

+ *Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek

+ başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen

+ yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit

+ edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan

+ yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*