hakaret-ozel-hayat-suclari git:20261015.643a7c4A

Immutable. This exact content never changes and is served at /api/v1/blob/95ee1a9ac2a8f3e3.

---
name: hakaret-ozel-hayat-suclari
description: "Hakaret, isnadın ispatı, haksız fiile karşı işlenen hakaret, özel hayatın gizliliği, verileri hukuka aykırı kaydetme ve haberleşmenin gizliliği gündeme geldiğinde kullanılır."
---

# Şerefe ve Özel Hayata Karşı Suçlar

## Görev
Hakaret ve özel hayata karşı suçlarda tipiklik, ifade özgürlüğü sınırı, isnadın ispatı ve cezayı kaldıran/azaltan halleri madde metniyle değerlendirmek.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Söylenen/yazılan ifade somut olarak nedir; somut bir fiil isnadı mı, sövme/değer yargısı mı?
- İfade mağdurun yüzüne mi, gıyabında mı (ihtilat şartı), yoksa basın/sosyal medya yoluyla mı?
- Karşı tarafın önceki bir haksız fiili veya karşılıklı hakaret var mı?
- Bir görüntü/ses kaydı alındı, yayıldı veya haberleşme içeriği ele geçirildi mi?

## Denetim şeması
1. Hakaret (TCK m.125): Somut bir fiil/olgu isnadı ya da sövme yoluyla onur-şeref-saygınlığa saldırı + kast. Gıyapta hakarette en az üç kişiyle ihtilat şartı (m.125/1). Huzurda işlenmesiyle eşdeğer sayılan haller (m.125/2: mektup, telefon, mesaj).
2. Nitelikli haller (TCK m.125/3): kamu görevlisine görevinden dolayı, dinî-siyasî değerleri açıklama, alenen işlenmesi (m.125/4) cezayı artırır. Kamu görevlisine karşı görev nedeniyle işlenenlerde resen kovuşturma.
3. İfade özgürlüğü sınırı ve eleştiri: Değer yargısı niteliğindeki sert eleştiri ile hakaret ayrımını yap; AYM bireysel başvuru içtihadında ifade özgürlüğü dengesi gözetilir (kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr üzerinden ilkesel atıf, künye `[doğrulanacak]`).
4. İsnadın ispatı (TCK m.127): İsnat edilen fiilin suç oluşturması veya ispatında kamu yararı bulunması halinde ispat hakkı; ispatlanırsa ceza verilmez.
5. Cezayı azaltan/kaldıran haller: Haksız fiile tepki ve karşılıklı hakarette ceza indirimi veya verilmemesi (TCK m.129). Hakaret kural olarak şikâyete bağlı (m.131); kamu görevlisine karşı görevden dolayı işlenen hariç.
6. Özel hayat suçları: Özel hayatın gizliliğini ihlal (m.134), kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme/verme-yayma (m.135-136), haberleşmenin gizliliğini ihlal (m.132). Rıza, hukuka uygunluk ve aleniyet unsurlarını ayrıca denetle. Ara sonuç: uygulanacak madde, şikâyet ve resen kovuşturma durumu.

## Çıktı modülleri
- İfade nitelendirme notu (hakaret mi eleştiri mi) ve madde atfı.
- İhtilat/aleniyet ve şikâyet süresi değerlendirmesi.
- İsnadın ispatı ve TCK m.129 indirimi stratejisi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Kimin için

Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
  tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
  yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*