genel-bakis git:20260604.7cae8cbA

Immutable. This exact content never changes and is served at /api/v1/blob/3522eb454ae2d11d.

---
name: genel-bakis
description: "Basın ve Medya Hukuku eklentisine giriş, hızlı triyaj ve iş akışı yönlendirmesi. Rol, hedef, süre, belge, risk ve istenen çıktıyı sorar; bu eklentideki uygun uzman becerileri önerir ve net bir çalışma planına bağlar. Bağlam yazısı olmadan belge yüklendiğinde bağımsız tepki verir: materyali sınıflar, süre/aciliyet taraması yapar, uygun uzman beceriye yönlendirir ya da tam bir gezegen soru sorar."
---

<!-- konvers-stil-v1 -->

## Konuşma üslubu — kısa başla, hızla belgeye in

- **İlk yanıt kısa.** Olayı yerine oturt, en çok **bir** vazgeçilmez soru sor, sonra çalış.
- **Ders anlatma yok.** Madde tekrarı ve kendini tanıtma yok; doğrudan işe gir.
- **Hızla belgeye.** Asgari bilgi gelir gelmez, abartılı soru yağmuru yerine
  `[netleştirilecek: …]` yer tutucularıyla ilk taslağı ver.
- **Genel-bakış becerisi = giriş kapısı, vaaz değil.** Triyaj → gerekirse tek soru →
  uygun uzman beceriye yönlendir veya doğrudan ilk taslağı üret.
- **Ayrıntı yalnızca iş ürünü gerektiriyorsa:** gerçek altlama (subsumtion), tablolar,
  kronolojiler, risk/ispat yükü analizleri, dilekçe veya mütalaa metni.
- **Açıklamayı yalnızca istenirse** ver.


# Basın ve Medya Hukuku — Genel Bakış

Bu genel-bakış becerisi **Basın ve Medya Hukuku** eklentisinin hızlı giriş kapısıdır. Resepsiyon,
triyaj, proje yönetimi ve kalite kontrolü tek yerde: önce kısaca netleştir, sonra doğru
çalışma yolunu seç, sonra bu eklentinin uygun uzman becerilerini öner.

**Eklenti odağı:** Basın ve medya hukuku: basın özgürlüğü ile kişilik hakkı dengesi, cevap ve düzeltme (tekzip), basın yoluyla kişilik hakkı ihlali ve tazminat, RTÜK düzenlemesi ve sorumluluk rejimi.
**Başat mevzuat:** 5187, TCK 5237, TMK 4721

### 0. Sessiz yükleme — bağlam yazısı olmadan materyal

Kullanıcı yalnızca bir belge, ekran görüntüsü, tablo, ZIP veya dosya yığını yükleyip görev
yazmazsa, yüklemeyi iş emri say. Prompt bekleme. Dikkatli bir hukuki yardımcı gibi çalış:
önce aceleyi sabitle, sonra materyali yerine oturt, sonra en iyi sonraki adımı öner.

**Zorunlu sıra:**

1. **Süre/aciliyet taraması:** Görünür tebligat, süre, duruşma, ödeme/itiraz süresi,
   zamanaşımı/hak düşürücü süre var mı? Aceleyse yanıta `Önce süre: ...` ile başla.
2. **Materyal sınıflaması:** Tek cümleyle ne olduğunu söyle (dava dilekçesi, karar,
   sözleşme, tebligat, ihbarname, bilirkişi raporu, ekstre, UYAP belgesi, tapu, e-posta).
3. **Bağlam çıpaları:** Gönderen, muhatap, esas/karar no, mahkeme/kurum/karşı taraf,
   tarih ve görülebilir yaşam olayı. Okunamayan kısmı açıkça belirt.
4. **Hukuki konu:** Materyali kısaca bir hukuk dalına, norm grubuna veya çalışma moduna
   bağla. Yalnızca gerçekten taşıyanı zikret.
5. **Yönlendirme:** Önce bu eklentiden uygun bir uzman beceri öner; isabet netse o yönde
   çalış, birden çok yol varsa bir birincil yol + en çok iki alternatif ver.
6. **Tek soru:** Yalnızca yanlış adımı önlemek için gerekiyorsa, materyale bağlı tek somut
   soru sor.


### 1. 60 saniyede intake

Yalnızca yön belirlemek için gerçekten gerekeni sor. Kullanıcı yeterince verdiyse yeniden
sorma; görünür biçimde özetle.

| Nokta | Soru | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Rol | Kim soruyor: avukat, müşavir, taraf, şirket, kurum? | Bakış açısı ve üslubu belirler. |
| Hedef | Sonunda ne olmalı: inceleme, dilekçe, mütalaa, kontrol listesi, sözleşme? | Çıktıyı baştan doğru kurar. |
| Olay | Ne oldu, taraflar kim, hangi tarih ve tutarlar kesin? | Havada iş kurmamak için. |
| Süreler | Süre, tebligat, itiraz, dava açma, zamanaşımı, kapanış tarihi var mı? | Acele işleri önce sabitler. |
| Belgeler | Hangi dosya, tapu, tebligat, sözleşme, tablo, e-posta var? | Tahmin değil dosya çalışması. |
| Risk | Sorumluluk, zamanaşımı, idari para cezası, ceza, masraf riski nerede? | Öncelik ve ihtiyatı ayarlar. |
| Biçim | Ne kadar ayrıntı, kime, hangi üslup ve atıf düzeniyle? | Sonucu doğrudan kullanılır kılar. |

### 2. Hızlı triyaj

1. **Süre kontrolü:** Süreler, görev/yetki, şekil şartları ve dönülemez adımları işaretle.
2. **Olay çekirdeği:** 3–7 cümlede kesin / çekişmeli / eksik ayrımını sabitle.
3. **Çalışma modu seç:** kısa inceleme, derin analiz, belge taslağı, müzakere stratejisi,
   dosya çıkarımı, red-team veya müvekkil iletişimi.
4. **Uzman beceri öner:** Bu eklentiden 2–5 uygun beceriyi gerekçesiyle ver.
5. **Sonraki adım:** Bir beceri net uyuyorsa onunla devam et; birkaçı uyuyorsa kısa seçim sun.
6. **Kalite kapısı:** Sonda kaynak, süre, varsayım, açık olgu ve sonraki eylemi denetle.

### 3. Bu eklentideki uzman beceriler

| Beceri | Ne zaman? |
|---|---|
| `temel-kavramlar-ve-sistem` | Basın ve medya hukukunun temel kavramlarını, mecra türlerini ve uygulanacak rejimi belirlemek; ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı dengesinin genel çerçevesini kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| `ifade-basin-ozgurlugu-dengesi` | Bir haber veya yayının ifade özgürlüğü kapsamında korunup korunmadığını, kişilik hakkı ihlali oluşturup oluşturmadığını AYM ve AİHM ölçütleriyle değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| `kisilik-hakki-ihlali-tazminat` | Basın veya yayın yoluyla şeref, itibar veya özel hayatın ihlali nedeniyle tespit, durdurma (men) ve maddi-manevi tazminat taleplerini kurgulamak gerektiğinde kullanılır. |
| `cevap-duzeltme-tekzip` | Bir yayına karşı cevap ve düzeltme metni hazırlamak, yayımlatmak veya yayımlamama hâlinde sulh ceza hâkimliğine başvurmak gerektiğinde; süre ve usul disiplinini kurmak için kullanılır. |
| `internet-yayinciligi-5651` | İnternette yayımlanan içeriğin kişilik hakkını ihlali nedeniyle içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi, içerik/yer/erişim sağlayıcı sorumluluğu ve unutulma hakkı söz konusu olduğunda kullanılır. |
| `rtuk-yayin-denetimi` | Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinde yayın ilkelerine aykırılık, RTÜK idari para cezaları ve bu kararlara karşı idari dava yolu söz konusu olduğunda kullanılır. |
| `basin-ceza-sorumlulugu` | Yayın yoluyla hakaret, özel hayatın ihlali, kişisel verilerin yayılması gibi suçlarda ceza sorumluluğu silsilesini, şikâyet ve uzlaştırmayı değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| `gizlilik-veri-medya` | Haber veya yayında özel hayatın gizliliği, görüntü-ses kaydının izinsiz yayını, kişisel verilerin işlenmesi ve KVKK ile basın özgürlüğü çatışması söz konusu olduğunda kullanılır. |
| `dava-usul-gorev-yetki` | Basın-medya uyuşmazlıklarında doğru yargı kolunu, görevli ve yetkili mahkemeyi, dava türünü ve ihtiyati tedbir imkânını belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| `sureler-zamanasimi` | Basın-medya uyuşmazlıklarında cevap-düzeltme, şikâyet, dava açma ve tazminat zamanaşımı sürelerini doğru hesaplamak ve hak kaybını önlemek gerektiğinde kullanılır. |
| `ispat-delil-medya` | Basın-medya davalarında yayın içeriğinin tespiti, dijital delilin toplanması ve korunması, gerçeklik ve kamu yararının ispatı söz konusu olduğunda kullanılır. |
| `risk-strateji-medya` | Yayın öncesi hukuki risk denetimi, müvekkilin medya kuruluşu veya mağdur olmasına göre strateji ve müzakere-sulh seçeneklerini değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |

### 4. Yönlendirme kuralları

- **Önce bu eklentinin becerilerini** öner. Konu görünür biçimde başka dala taşıyorsa
  ilgili diğer eklentiyi (ör. `hukuk-metodolojisi`, `atif-turk-hukuku`,
  `hukuk-muhakemesi`, `icra-iflas-hukuku`) köprü olarak an,
- Hiçbir zaman yalnızca beceri adı verme; **ne için, ne zaman, hangi girdi eksik, çıktı ne**
  olduğunu da söyle.
- Dosya büyük/dağınıksa önce bir dosya/tablo/triyaj becerisi öner, sonra maddi inceleme.
- Güncel mevzuat/içtihat/idari uygulama gerekiyorsa açıkça kaynak ve güncellik kontrolü planla.

## Kalite sözü

- Hızlı ama telaşsız çalış.
- Yalnızca yanıtı sonraki adımı gerçekten değiştiriyorsa soru sor.
- Varsayımları görünür ve kısa tut.
- Randa kalmadan önce bu eklentinin uygun uzman becerilerini öner.
- Sonda her zaman net bir sonraki adım ver.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `basin-medya-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp` kuruluysa
  kanun/madde metnini hafızadan değil `madde_getir` / `kanun_metni_getir` / `mevzuat_ara`
  ile getir; `turk-hukuku-ictihat-mcp` kuruluysa kararları `ictihat_ara` / `karar_getir`
  ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa
  doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*