git:20260604.ab8be34 to git:20260604.7cae8cb

5 added, 0 removed. Audit A to A.

---

name: bddk-denetim-yaptirim

description: "Bankanın kuruluş/faaliyet izni, BDDK denetimi, idari para cezası, faaliyet kısıtlaması veya TMSF'ye devir gibi düzenleyici işlemleri değerlendirmek ve bunlara karşı idari yargı yolunu kurmak gerektiğinde kullanılır."

---

# BDDK Düzenlemesi, Denetimi ve İdari Yaptırımlar

## Görev

BDDK'nın düzenleyici/denetleyici işlemini (izin, tedbir, idari para cezası, faaliyet kısıtlaması, TMSF'ye devir) hukuka uygunluk yönünden değerlendirmek ve idari yargı yolunu kurmak.

## Soğuk başlangıç (intake)

- İşlem türü: faaliyet izni başvurusu/reddi, uyarı/tedbir kararı, idari para cezası (5411 m.146 vd.), faaliyet kısıtlaması, faaliyet izninin kaldırılması (m.71) mı?

- İşlemin tebliğ tarihi ve dava açma süresi (İYUK m.7 — 60 gün) doluyor mu?

- Müvekkil banka mı, banka yöneticisi/ortağı mı, üçüncü kişi mi (ehliyet/menfaat)?

- İşlemin sebebi ve dayanağı (hangi 5411 hükmü) açık mı?

## Denetim şeması

1. **İşlem niteliği**: BDDK işlemi icrai bir idari işlemdir; iptal davasına konu olur. Unsur analizi yetki-şekil-sebep-konu-maksat (idari işlem unsurları) üzerinden yapılır.

2. **Dayanak ve ölçülülük**: İşlemin 5411'deki somut dayanağı (örn. kredi sınırı ihlali m.54, sermaye yeterliliği, sır ihlali) ve seçilen yaptırımın ölçülülüğü (Anayasa m.13) denetlenir. İdari para cezalarında 5411 m.146-153 çerçevesi ve usul güvenceleri (savunma alınması) aranır.

3. **Tedbir ve devir**: Faaliyet izninin kaldırılması (m.71) ve TMSF'ye devir ağır sonuçlu işlemlerdir; şartların gerçekleşip gerçekleşmediği ve usul güvenceleri sıkı denetlenir.

4. **Yargı yolu ve süre**: İptal/tam yargı davası İYUK 2577 uyarınca açılır; dava açma süresi kural olarak 60 gün (m.7), yürütmenin durdurulması (m.27) talep edilebilir. Görevli/yetkili mahkeme (Danıştay/idare mahkemesi) işlemin niteliğine göre belirlenir.

5. **İdari/adli ayrım**: Aynı fiil hem idari yaptırıma hem adli yaptırıma (örn. zimmet 5411 m.160) konu olabilir; her yol ayrı yürütülür. Ara sonuç olarak dava türü, süre, yürütmeyi durdurma gerekçesi ve iptal sebeplerini yaz. İçtihat için karararama.danistay.gov.tr esas alınır [doğrulanacak].

## Çıktı modülleri

- İşlem hukuka uygunluk denetim tablosu (unsur unsur).

- İptal sebepleri ve yürütmeyi durdurma gerekçeleri.

- İdari dava dilekçesi iskeleti ve süre takvimi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `bankacilik-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

+ - **MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp` kuruluysa

+ kanun/madde metnini hafızadan değil `madde_getir` / `kanun_metni_getir` / `mevzuat_ara`

+ ile getir; `turk-hukuku-ictihat-mcp` kuruluysa kararları `ictihat_ara` / `karar_getir`

+ ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa

+ doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*