git:20261012.2e2f659 to git:20261015.643a7c4

18 added, 3 removed. Audit A to A.

---

name: belgede-sahtecilik

description: "Resmî/özel belgede sahtecilik, resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve bunların dolandırıcılık gibi suçlarla içtimaı gündeme geldiğinde kullanılır."

---

# Kamu Güvenine Karşı Suçlar (Belgede Sahtecilik)

## Görev

Sahtecilik suçlarında belgenin niteliğini (resmî/özel), sahteciliğin türünü (maddi/fikrî) ve diğer suçlarla içtima ilişkisini madde metniyle belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)

- Belge resmî belge mi (kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği) yoksa özel belge mi?

- Sahtecilik belgenin tümüyle uydurulması mı, üzerinde değişiklik mi, yoksa gerçeğe aykırı beyanın belgeye geçirilmesi mi?

- Sahte belge kullanıldı mı; kullanılarak ayrıca bir yarar sağlandı mı?

- Belge aldatma kabiliyetine (iğfal kabiliyeti) sahip mi?

## Denetim şeması

1. Resmî belgede sahtecilik (TCK m.204): Resmî belgeyi sahte düzenleme, değiştirme veya sahte belgeyi kullanma + kast. Belgenin kanunen kesin delil oluşturması nitelikli hal (m.204/3). Kamu görevlisi tarafından işlenmesi ağırlaştırıcı (m.204/2).

2. Özel belgede sahtecilik (TCK m.207): Özel belgeyi sahte düzenleme/değiştirme ve kullanma; tamamlanması için belgenin kullanılması da unsurdur.

3. Maddi/fikrî sahtecilik ayrımı: Belgenin fiziksel olarak tahrif edilmesi maddi sahtecilik; içeriğin gerçeğe aykırı olması fikrî sahteciliktir. Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (TCK m.206) ile resmî belgede fikrî sahteciliği ayır.

4. Iğfal (aldatma) kabiliyeti: Sahteciliğin suç oluşturması için belgenin nesnel olarak aldatıcı olması gerekir; bilirkişi/kriminal inceleme bu unsuru belirler. Aldatma kabiliyeti yoksa tipiklik gerçekleşmez.

5. İçtima: Sahte belge bir dolandırıcılığın aracı olarak kullanıldıysa, sahtecilik ve dolandırıcılık (TCK m.157-158) gerçek içtima kurallarına göre ayrı ayrı değerlendirilir; tek fiille birden çok suç söz konusuysa fikrî içtima (m.44) tartışılır.

6. Ara sonuç: Belge türü + sahtecilik türü + uygulanacak madde + iğfal kabiliyeti tespiti + diğer suçlarla içtima sonucu.

## Çıktı modülleri

- Belge/sahtecilik nitelendirme tablosu (madde atıflı).

- İğfal kabiliyeti için bilirkişi sorusu önerisi.

- İçtima değerlendirme notu (sahtecilik + dolandırıcılık vb.).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`

kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları

Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)

bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi

açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen

künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

+ ## Kimin için

+ Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,

+ akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:

+ kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre

+ işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,

+ strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.

+ Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu

+ sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

+ - Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç

+ tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle

+ yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

- *Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

- sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

- edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*

+ *Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek

+ başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen

+ yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit

+ edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan

+ yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*