kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme · diff

git:20261012.2e2f659 to git:20261015.643a7c4

18 added, 3 removed. Audit A to A.

---
name: kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme
description: "Kefalet sözleşmesinin geçerli kurulup kurulmadığı, eşin rızası, sorumluluk üst sınırı veya kefilin sorumluluktan kurtulması söz konusu olduğunda; kefaletin sıkı şekil ve koruma rejimini denetlemek için kullanılır."
---
# Kefalet — Geçerlilik Şekli, Eş Rızası ve Sona Erme
## Görev
Kefaletin TBK m.581-603 kapsamındaki sıkı geçerlilik şartlarını, kefilin sorumluluk sınırını ve sona erme/düşme hallerini denetlemek; çoğu uyuşmazlığın şekil eksikliğinde düğümlendiğini gözeterek geçerlilik testini önce yapmak.
## Soğuk başlangıç (intake)
- Kefalet yazılı mı; el yazısıyla azami miktar ve tarih var mı?
- Kefilin eşi var mı, rızası alınmış mı (istisnalar var mı)?
- Kefalet türü (adi/müteselsil); süreli mi süresiz mi?
- Asıl borcun durumu (muaccel mi, takip yapıldı mı)?
## Denetim şeması
1. **Şekil (m.583).** Kefalet yazılı olmalı; **kefilin el yazısıyla** sorumlu olduğu azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalette bu sıfat belirtilmeli. Eksiklik kesin hükümsüzlük doğurur — ilk kontrol budur.
2. **Eş rızası (m.584).** Evli kişinin kefaletinde, kefalet anında veya en geç sözleşme kurulurken eşin yazılı rızası şart; sonradan değişiklik ağırlaştırıyorsa yeniden rıza. İstisnalar (ticaret siciline kayıtlı tacirin işi, mesleki faaliyet vb.) dar yorumlanır.
3. **Tür ve başvuru.** Adi kefalette önce asıl borçluya başvurma (tartma def'i, m.585); müteselsil kefilde alacaklı doğrudan kefile gidebilir (m.586). Kefil, asıl borçlunun def'ilerini ileri sürebilir (m.591).
4. **Sorumluluk kapsamı (m.589).** Azami miktarla sınırlı; faiz, takip giderleri belirli koşullarla eklenir.
5. **Sona erme/düşme (m.598-600).** Gerçek kişi kefaletinde süre kararlaştırılmasa da 10 yılın sonunda kendiliğinden sona erer (m.598/3). Süreli kefalette sürenin sonunda alacaklı bir ay içinde takip/dava yapmazsa kefil kurtulur (m.600). Alacaklının kefili gözetme yükümü ve teminatları koruma (m.592).
6. **İspat.** Geçerli kefaleti (şekil + eş rızası) alacaklı; düşme/sona erme şartlarını kefil ispatlar. Ara sonuç: geçerlilik + sorumluluk tavanı + güncel durum.
## Çıktı modülleri
- Geçerlilik kontrol listesi (şekil + eş rızası).
- Kefile karşı/ kefil lehine savunma stratejisi notu.
- Sona erme/düşme savunması dilekçe iskeleti.
## Plugin bağlamı
Bu beceri `borclar-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
## Kaynak kuralı (katı)
- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
+ ## Kimin için
+
+ Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
+ akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
+ kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
+ işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
+ strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
+ Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
+ sınırı yanıtta açıkça söyle.
+
## Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
+ - Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
+ tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
+ yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
---
- *Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
- sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
- edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*
+ *Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
+ başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
+ yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
+ edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
+ yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*