satis-ayip-zapt git:20261015.643a7c4A

Immutable. This exact content never changes and is served at /api/v1/blob/d7182aade26bdefa.

---
name: satis-ayip-zapt
description: "Satılan malın ayıplı çıkması veya üçüncü kişinin hak iddiasıyla zapt edilmesi halinde alıcının haklarını, ihbar sürelerini ve seçimlik hakları belirlemek gerektiğinde; satıcının sorumluluğunun denetimi için kullanılır."
---

# Satış Sözleşmesi — Ayıptan ve Zapttan Sorumluluk

## Görev
Satılanın maddi/hukuki/ekonomik ayıbı veya zaptı halinde alıcının seçimlik haklarını, gözden geçirme-ihbar yüklerini ve zamanaşımını TBK m.207 vd. çerçevesinde denetlemek; ticari satışta TTK m.23 sürelerini ayırmak.

## Soğuk başlangıç (intake)
- Satım konusu ne (taşınır/taşınmaz, ticari mal mı, tüketici işlemi mi)?
- Ayıp mı, zapt mı (üçüncü kişinin üstün hakkı mı)?
- Teslim tarihi ve ayıbın fark edildiği/bildirildiği tarih?
- Açık mı gizli ayıp; satıcı ayıbı biliyor/ağır kusurlu mu?

## Denetim şeması
1. **Ayıbın varlığı (m.219).** Lüzumlu vasıfların yokluğu veya değeri/yararı azaltan eksiklik. Satıcı, ayıbı bilmese de sorumlu (m.219/2).
2. **Gözden geçirme ve ihbar (m.223).** Alıcı, teslimden sonra imkân bulur bulmaz gözden geçirip ayıbı uygun sürede bildirmeli; aksi halde malı kabul etmiş sayılır. Gizli ayıpta ortaya çıkınca derhal ihbar. **Ticari satışta TTK m.23/c:** açık ayıp 2 gün, muayene gerektiren gizli ayıp 8 gün.
3. **Seçimlik haklar (m.227).** Dönme (sözleşmeden), bedel indirimi, ücretsiz onarım, ayıpsız misli ile değişim; ayrıca genel hükümlere göre tazminat (m.229). Dönme aşırı ise hâkim bedel indirimine hükmedebilir (m.227/4).
4. **Zapttan sorumluluk (m.214-218).** Üçüncü kişi üstün hakla malı alırsa tam/kısmi zapt; alıcının davayı satıcıya ihbarı (m.215) ispat ve rücu için kritik. Tam zaptta sözleşme kendiliğinden sona erer (m.217).
5. **İspat yükü.** Ayıbın varlığını ve teslim anında mevcudiyetini alıcı; süresinde ihbar edildiğini de alıcı; ayıbın bilinmesine rağmen susulduğunu ileri sürense buna göre ispatlar.
6. **Zamanaşımı (m.231).** Teslimden itibaren 2 yıl; taşınmaz yapı eserlerinde 5 yıl. Satıcının ağır kusuru/hile varsa süre işlemez (m.231/2). Ara sonuç: hak ve süre haritası çıkar.

## Çıktı modülleri
- Ayıp ihbar mektubu taslağı (tarih/içerik unsurlarıyla).
- Seçimlik hak ve süre tablosu (adi/ticari ayrımı).
- Dava dilekçesi iskeleti (talep sonucu + dayanak madde).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `borclar-hukuku-ozel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
  Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve
  karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
  (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,
  `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).
  **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`
  olarak işaretlenir.
- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
  belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`
  kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları
  Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
  bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
  açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
  künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Kimin için

Bu beceri avukatlar ve hukukçular içindir (avukat, stajyer avukat, şirket hukukçusu,
akademisyen, hukuk öğrencisi). Soran, kendi işi için gelen ve hukukçu olmayan bir kişiyse:
kanunun ne dediğini ve ilgili kararları genel olarak açıkla, resmî metni getir; bir süre
işliyor olabilirse kanundaki süreyi ve dayanağını açıkça yaz. Kişiye özel hukuki görüş,
strateji, sonuç tahmini ya da imzalanmaya veya mahkemeye verilmeye hazır belge üretme.
Vakit kaybetmeden bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna başvurmasını öner ve bu
sınırı yanıtta açıkça söyle.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
  hukukçudadır.
- Hukukçu olmayan bir kişiye kendi somut işi için hukuki görüş, strateji önerisi, sonuç
  tahmini ya da imzalanmaya veya verilmeye hazır belge sunmaz; genel bilgi ve resmî metinle
  yetinir, bir avukata ya da baronun adli yardım bürosuna yönlendirir.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
  görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri hukukçular içindir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırır; deneyseldir ve tek
başına hukuki sonuç doğurmaz. Çıktılar taslaktır; kullanılmadan önce dosyayı üstlenen
yetkili hukukçu tarafından incelenmeli, yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış içtihatla teyit
edilmelidir. Müvekkile ya da başka bir kişiye iletilecek metinlerde yapay zekâdan
yararlanıldığı belirtilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*