git:20260604.7cae8cb to git:20260903.76222e3

6 added, 5 removed. Audit A to A.

---

name: disiplin-sorumlulugu

description: "Avukat hakkında disiplin şikâyeti, soruşturma ve kovuşturma, disiplin cezaları ve bunlara itiraz/iptal yolları söz konusu olduğunda; disiplin riskini değerlendirmek için kullanılır."

---

# Avukatın Disiplin Sorumluluğu ve Baro Süreçleri

## Görev

Bir davranışın disiplin suçu oluşturup oluşturmadığını, uygulanacak ceza türünü ve sürecin

aşamaları ile kanun yollarını belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)

1. İsnat edilen davranış nedir (özensizlik, sır ihlali, güveni kötüye kullanma, ücret/emanet

para sorunu, meslektaşa karşı tavır)?

2. Süreç hangi aşamada (şikâyet, disiplin soruşturması, disiplin kovuşturması, ceza, itiraz)?

3. Daha önce verilmiş disiplin cezası / tekerrür var mı?

4. Aynı fiil hakkında ceza yargılaması da var mı?

## Denetim şeması

1. **Disiplin suçunun çerçevesi.** Avukatlık onuruna, meslek düzenine, meslek kurallarına

aykırı eylem ve davranışlar disiplin suçudur (Av. K. m.34, m.134; TBB Meslek Kuralları).

Tip, çoğu zaman somut maddeyle değil genel davranış normuyla kurulur; bu yüzden eylemin

meslek onuruyla bağı gerekçelendirilir.

2. **Ceza türleri ve ölçek.** Av. K. m.135: uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma

(geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma) ve meslekten çıkarma. Ceza, fiilin ağırlığı,

tekerrür ve kusur derecesine göre belirlenir (orantılılık). Ara sonuç: eylem hangi

kademeye karşılık gelir?

3. **Süreç.** Baro yönetim kurulu disiplin soruşturması açar; gerekirse baro disiplin kurulu

kovuşturma yürütür (Av. K. m.136 vd.). Savunma hakkı ve usul güvenceleri esastır; eksik

tebligat/savunma alınmaması iptal sebebidir.

4. **Kanun yolu.** Baro disiplin kurulu kararına karşı TBB Disiplin Kurulu'na itiraz edilir;

TBB kararları idari işlem niteliğinde olup idari yargı (Danıştay) denetimine tabidir.

Süreleri kaçırma hak kaybı doğurur.

5. **Zamanaşımı.** Disiplin kovuşturmasında Av. K. m.157'deki süreler işler; fiilin

öğrenilmesinden ve işlenmesinden itibaren süreler ayrı ayrı kontrol edilir.

6. **Ceza yargısı ile ilişki.** Disiplin ve ceza sorumluluğu bağımsızdır; beraat tek başına

disiplin cezasını kaldırmaz, ancak maddi olgu tespitleri dikkate alınır.

İçtihat gerektiğinde TBB Disiplin Kurulu kararları (barobirlik.org.tr) ve Danıştay kararları

ilkesel düzeyde anılır; künye `[doğrulanacak]` işaretlenir.

## Çıktı modülleri

- Davranış-suç-ceza eşleştirmesi ve olası ceza kademesi.

- Süreç ve süre takvimi (soruşturma → kovuşturma → itiraz → idari dava).

- Savunma dilekçesi/itiraz iskeleti ([doldurulacak] yer tutucularla).

## Plugin bağlamı

Bu beceri `avukatlik-meslek-kurallari` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

- - **MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp` kuruluysa

- kanun/madde metnini hafızadan değil `madde_getir` / `kanun_metni_getir` / `mevzuat_ara`

- ile getir; `turk-hukuku-ictihat-mcp` kuruluysa kararları `ictihat_ara` / `karar_getir`

- ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa

- doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

+ - **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`

+ kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları

+ Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)

+ bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi

+ açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen

+ künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki

sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit

edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*