git:20261012.2e2f659 to git:20261015.643a7c4

---

name: tesebbus-gonullu-vazgecme

description: "Suçun tamamlanmadığı, icra hareketlerine başlanıp netice gerçekleşmediği durumlarda teşebbüs ile gönüllü vazgeçme ayrımını ve ceza sonuçlarını belirlemek gerektiğinde kullanılır."

---

# Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme

## Görev

İcra hareketlerine başlanmış fakat netice gerçekleşmemiş suçlarda teşebbüs (TCK m.35), gönüllü vazgeçme (m.36) ve elverişsiz teşebbüs ayrımlarını yapıp ceza sonucunu belirlemek.

## Soğuk başlangıç (intake)

- Hazırlık hareketleri mi yapıldı, yoksa icraya başlandı mı?

- Suç neden tamamlanmadı; failin elinde olmayan bir engel mi araya girdi?

- Fail kendi iradesiyle mi durdu, yoksa dış etkenle mi engellendi?

- Kullanılan araç/yöntem neticeyi gerçekleştirmeye elverişli miydi?

## Denetim şeması

1. **İcraya başlama eşiği (m.35/1):** Failin elverişli araçlarla doğrudan doğruya icraya başlaması gerekir; hazırlık hareketleri kural olarak cezalandırılmaz. Ara sonuç: eşik aşıldı mı?

2. **Tamamlanamama nedeni:** Suç, failin elinde olmayan nedenlerle tamamlanamadıysa teşebbüs gündeme gelir.

3. **Teşebbüste ceza (m.35/2):** Meydana gelen zarar/tehlikenin ağırlığına göre cezada indirim; ağırlaştırılmış müebbet/müebbet hapsi gerektiren suçlarda kademeli indirim öngörülür.

4. **Gönüllü vazgeçme (m.36):** Fail icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer ya da neticeyi kendi çabasıyla önlerse, teşebbüsten cezalandırılmaz; yalnız o ana kadarki hareketler bağımsız bir suç oluşturuyorsa o suçtan sorumlu olur. Ara sonuç: durma gönüllü mü, dış engel mi?

5. **Elverişsiz teşebbüs / işlenemez suç:** Araç ya da konu neticeyi doğurmaya mutlak elverişsizse cezalandırılabilirlik tartışılır; somut tehlike ölçütü değerlendirilir.

6. **İçtima ile ilişki:** Tamamlanan başka bir suç varsa ayrıca değerlendirilir.

## Çıktı modülleri

- Hazırlık/icra/teşebbüs/gönüllü vazgeçme aşama haritası.

- İndirim oranı ve hesap notu.

- Gönüllü vazgeçme savunması taslağı (somut argümanlarla).

- Eksik vakıa ve `[doğrulanacak]` içtihat listesi.

## Plugin bağlamı

Bu beceri `ceza-hukuku-genel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte

çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,

aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

## Kaynak kuralı (katı)

- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /

Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve

karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir

(ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,

`kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).

**Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`

olarak işaretlenir.

- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").

- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim

belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.

- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.

- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`

kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları

Yargıtay (Adalet Bakanlığı), BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)

bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi

açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen

künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

## Bu beceri ne yapmaz

- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili

hukukçudadır.

- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.

- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.

- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu

görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---